Overleven (survival) heeft iets aantrekkelijks, vinden veel mensen. Cursussen, technieken en tochten worden daartoe op allerlei niveaus aangeboden. Toch zijn deze in mijn ogen meer gericht op ‘afzien’ dan op de essentie van overleven. Moeten overleven is geen vakantie, leren overleven wel. Tijdens jaren van onderzoek in (sub)arctisch Canada en meer dan honderd drieweekse wildernisexpedities, is me genoeg overkomen om het fenomeen ‘survival’ reëel te kunnen inschatten. Twee weken zonder eten in Labrador, drie dagen de weg kwijt in noordelijk Ontario. Kano om, materiaal weg. Het nodige survivalleed deed zich voor. Breuken, braken en brullen.

Lo Camps werkt in Canada als bioloog en organisator van expedities die zijn bedrijfje Nature Trek Canada uitvoert.

Om onbekende situaties de baas te kunnen, is een positieve mentale instelling het belangrijkst. Die houd je in stand door angst voor het onbekende, voor dat wat (misschien) gaat komen een plaats te geven, te benoemen. En dat mag hardop gezegd worden: ‘Okay ik ben de weg kwijt, maar ik heb nog eten en morgen zullen ze me missen en gaan zoeken’ – om maar meteen het meest voorkomende scenario erbij te halen. Een 10-jarig meisje dat een vliegramp in de Amazone overleefde, ‘wandelde’ gedurende 11 dagen door het regenwoud. Het feit dat ze haar konijn weer wilde zien, pepte haar op. Positief denken, je omstandigheden nuchter bekijken en daarnaar handelen. Het scheelt als je wat technieken kent, maar noodzakelijk is dat helemaal niet.

Waar ik woon in Canada gaan kinderen vier dagen per week school. Vrijdag is vrij. Al jaren ga ik met een klein groepje ‘kids’ (vanaf 6 jaar) de bossen in. Bossen zonder paden en met veel reliëf, bossen die nooit ‘onderhouden’ zijn. Het enige wat ik doe is lol trappen. Fikkie stoken, sporen zoeken, paddenstoelen gekke namen geven, verstoppertje spelen. Na een paar weken zijn ze vertrouwd met die natuurlijke omgeving en gaan we een basiskampje zoeken.

Na een week of wat maakt ieder kind vanuit die plaats een tochtje naar zijn eigen ‘satelliet’kampje. Ze mogen zelf kiezen hoe ver, maar moeten altijd binnen roepafstand blijven. Het duurt maar even en ze herkennen hun eigen kampje vanuit alle windrichtingen. Ik maak de tijd dat ze op hun eigen kampje zijn steeds langer. Tot wel twee uur. Dit zijn ook kinderen met iPhones, met YouTube en Canada’s next Top Model in hun koppies. Alleen dragen ze die apparatuur en gedachten in de bossen, op die vrijdag, niet bij zich. Na drie maanden zijn ze grotendeels op hun gemak in de natuur. Weer of geen weer. Ze weten hoe ze een vuurtje kunnen maken en dat ze altijd terug kunnen naar ‘hun’ bewoonde wereld.

Zo leg je de basis voor ‘survival’ – het ‘onbekende’ en ‘enge’ een plek geven. Een paar simpele technieken zijn zo geleerd, maar het feit dat je lekker in je vel zit midden in de natuur, is het belangrijkst. Als je de essentie wilt leren, dan moet je jezelf tijd gunnen. Stukje bij beetje bekend worden met ‘donker’, ‘kou’, ‘alleen’, ‘stilte’ en kijken hoe je daarop reageert. Iedereen is anders.

Wat volgt er nog meer? Voor mij is deze volgorde belangrijk:

1. Positieve instelling.
2. Basale kennis van EHBO.
3. Een schuilplek kunnen maken.
4. Vuur kunnen maken.
5. Signalen kunnen maken.
6. Water vinden.
7. Voedsel vinden.

In de komende blogs zal ik telkens een onderwerp verder toelichten.

Lo Camps
information@naturetrek.ca
www.naturetrek.ca